koken op gas bij vorst


Hallo,

komend weekend ga ik bivakeren op de hoge venen.
temperatuur voor zaterdag: min: -5 max: -1. (maar wellicht kouder, ik wil niet teveel risico lopen dat ik niet kan koken...)
Ik wil gaan koken op mijn gasbrander met Coleman schroeftank.

Gaat dit problemen opleveren?

Moet ik wellicht ander gas kopen? (Primus powergas of zelfs MSR isopro)

graag jullie advies.
Alvast bedankt!

Wouter
 
Steun Hiking-site.nl door aankopen te doen via de volgende links (een kleine commissie op aankopen zijn de verdiensten):


Ha Wouter,

Dit kan inderdaad problemen geven. Je hebt kans dat jouw brander begint te stotteren of zelfs het opgeeft.

Zaak is daarbij dat jij jouw blikje warm houdt. Alternatief is benzine.

Er is ook verschil tussen propaan en butaan maar dat mogen anderen uitleggen want dat ben ik na mijn scheikundelessen 15 jaar geleden vergeten.
 
Bedankt voor je antwoord,
ik heb een kovea supalite titanium brander.
Ik heb inderdaad al kunnen vinden dat er verschil is tussen propaan en butaan. Ik heb nu 70 butaan en 30 propaan coleman tankjes.

Graag hoor ik nog ervaringen van het gebruik hiervan bij deze temperaturen.
 
hi Wouter,

Volgens mij zit in de standaard tankjes van coleman hetzelfde als in de campinggas tankjes (butaan). In principe wil dit beneden de 4 graden niet meer echt lekker stromen.

Als je het tankje echter niet bij de lage temperatuur bewaard, maar in de tent en wellicht tussen wat kleding, zal het volgens mij wel meevallen. In het ergste geval kan je altijd nog de tank mee in je slaapzak nemen of opwarmen onder je kleding. Ook een heatpack (zo'n schijf met een metalen klikdingetje) kan je temperatuur opschroeven. Je kan het vanavond eventueel thuis proberen, want volgens mij vriest het zo'n 8 graden :)

Wil je echt geen risico lopen, dan moet je mengsel butaan/propaan kopen.

groetjes, Jaap


edit: Zie dat je al propaan/butaan hebt. In dat geval zou ik het gewoon doen. Wel een vol blikje gebruiken, want als je begint te stoken, komt er eerst propaan uit en blijf je op het eind met butaan zitten wat vervolgesn bevriest.
 
Hoi Jaap,

bedankt voor je advies! Ik gebruik idd een 70 butaan 30 propaan mengsel. Dan houd ik het gewoon bij deze tankjes! Even ter indicatie: tot welke temperatuur denk je dat dit redelijk te gebruiken is?

groeten!
 
Afgelopen weekend heb ik gekampeerd. Het was net onder 0, dus niet heel koud. Ons gastankje deed het gewoon, maar dat is Powergas van Primus voor 4 seizoenen: een mengsel van propaan, isobutaan en butaan. Die is er dus voor gemaakt.
We hadden wat verschillende branders mee om het een en ander te testen, en wat me wel opviel was dat de spiritus heel slecht aan wilde, omdat het niet genoeg verdampte. De benzinebrander deed zoals verwacht gewoon goed.
In noodgevallen kun je misschien ook nog op een vuurtje koken?

Saskia
 
Hoi,

Afgelopen weekend had ik tijdens het sneeuwschoenwandelen een Jetboil bij met, met daarin een klein Coleman blikje. De temperatuur was in de avond ruim onder het vriespunt (ik schat -5), maar ik had geen problemen met het gas. Let wel: tijdens het lopen werd de jetboil (met daarin het tankje) nagenoeg tegen de rug gedragen in de rugzak en tijdens het opzetten van de tent hebben we het gastankje gewoon in de jaszak gestopt.

Gedurende de nacht hield het tankje mijn voeten gezelschap in de slaapzak en dus ook in de vroege ochtend (weer rond -5 graden) geen enkel probleem.

Moraal: als je niet per direct moet koken maar een kwartiertje kan wachten waarin je het blikje opwarmt, dan hoef je geen problemen te hebben. Hou er daarbij wel rekening mee dat als je je ankje bijvoorbeeld rechtstreeks in de sneeuw of op de koude ondergrond zet, hij weer heel snel afkoelt. Hebben wij dan ook niet gedaan (plastic houder van de jetboil deed wonderen) en ook stond de brander uit de wind.

Raymond
 
Ga maar voor een andere brandstof.

Afgelopen zondag/maandag -2 's nachts lag de 4 seizoenen gasfles van Primus met een mengsel van 3 gassoorten, bij mij hoog in de rugzak, zo'n 25 cm van de grond.Combinatie van Butaan (70%) Propaan (20%) en Iso-Butaan (10%).Dit wordt bestempeld als de beste mix voor gebruik onder de meest verschillende omstandigheden.
Volgens de importeur tot -15. ???

Maar er kwam geen gas uit voor een lekker bakkie koffie in de ochtend.
Later thuis toen de gasbus weer opgewarmt was deed alles het weer gewoon. Dus van storing in brander was geen sprake.
Dus ik zou geen risico willen lopen en voor een andere brandstof met evt andere brander gaan.
Zeker niet als de temp. nog lager kunnen worden.
Want om nu de hele dag met een gasfles onder je kleren te lopen en 's nachts ook nog in de slaapzak lijkt me een beetje vervelend.
Je heb evt al zoveel in de slaapzak: waterfles, toestellen met batterijen etc etc.

Eric

edit: lees net het bericht van Babelfish en dat verhaal kan kloppen want het tankje was half leeg en de propaan gas was dus al verbruikt.
 
Ik leen even van hiking.be een citaatje van Woubier:
"Een beetje techtalk kan mischien de zaken wat duidelijker maken (ik moet m'n titel toch wat eer proberen aan doen é). Zowel brandstof als brander zijn daarbij van belang. Het mag dus niet zomaar gezegd worden dat butaan ongeschikt is voor temperaturen onder het vriespunt.

Het gas gebruikt voor kampeerbranders bestaat over het algemeen uit één of andere mix van volgende gassen:
* butaan met een kookpunt van -0,5°C op zeeniveau
* isobutaan met een kookpunt van -11,7°C op zeeniveau
* propaan met een kookpunt van -42,1°C op zeeniveau

In een gasblik zit de brandstof samengeperst onder vloeibare vorm. Doordat het gasblik niet volledig met het vloeibaar gas is gevuld, kunnen sommige moleculen butaan, propaan, of isobutaan aan het oppervlak van die vloeistof ontsnappen. Die moleculen botsen bijvoorbeeld met de wand van het gasblik en oefenen daarbij een druk uit; het totaal van al die drukken in dat blik is dan de dampdruk van het gas. Hoe hoger de temperatuur, hoe meer energie de moleculen in het gas krijgen, hoe meer er kunnen ontsnappen aan de vloeistof en hoe hoger de dampdruk van het gas. Wanneer de dampdruk van het gas binnenin even groot wordt als de buitendruk (1 atmosfeer) spreken we van koken waarbij de moleculen niet alleen aan de oppervlakte van het gas ontsnappen maar ook uit het diepste van de vloeistof. Voor butaan gebeurt dit dus bij -0,5°C. Beneden die temperatuur daalt de temperatuur van butaan vrij stevig en bij -10°C is de dampdruk (en dus min of meer de hoeveelheid gas boven de vloeistof) nog maar 2/3 van de buitendruk. En aangezien we net dat gas nodig hebben om ons brandertje te laten werken, mag duidelijk zijn dat ons brander een stuk minder goed gaat presteren bij die temperaturen.

Een mogelijkheid is om butaan te gaan vervangen door isobutaan omdat dat een kookpunt heeft van -11,7°C. Maar bij -18°C is ook daarvan de dampdruk al gedaald tot 60% van de buitendruk. Propaan lijkt ideaal omdat het kookt bij -40°C, maar het probleem is hier dat bij 0°C de dampdruk van propaan ongeveer 5x de buitendruk is en dat je dus een zware stalen cartouche nodig hebt om die wandelende bom in bedwang te houden. Niet zo practisch dus.

Wat gebruik van gasbranders op hoogte dan betreft. Stel je hebt een butaanblik en het is -30°C, dan bedraagt de damdruk van butaan min of meer 0,3 atmosfeer (buitendruk = 1 atm (op zeeniveau)). Hoe hoger je gaat, hoe lager de buitendruk wordt. Op het topje van de Everest bedraagt de luchtdruk ongeveer 0,3 atm of ideaal dus om butaan te gebruiken. Door butaan door isobutaan te vervangen kan je al op 6000 meter lekker gaan koken.

In de praktijk zie je dat fabrikanten hun gasblikjes gaan mengen met combinaties dus bv. butaan/propaan of isobutaan/propaan en dat nog eens in verschillende verhoudingen 80/20 of 60/40 (dus bv. 80% butaan en 20% propaan). De theorie erachter is dat het lagere kookpunt van propaan butaan en propaan helpt vergassen bij lage temperaturen. Er zit echter een addertje onder het gras: propaan, isobutaan en butaan mengen niet met elkaar en blijven dus naast elkaar bestaan in het gasblik. Bij vriestemperaturen krijg je dan het fenomeen dat eerst het propaan wordt opgebruikt en dat je blijft zitten met het grootste deel van het butaan of isobutaan. Leuk !"

Kortom zorg wel dat je een reserve blikje bij hebt. Want het kan zijn dat je niet alles uit je blikje krijgt met een propaan/butaan mengsel.
 
Hmmmm, nou is het zo dat we met een groep gaan waarbij de meesten een benzinebrander bij hebben dus mocht t echt niet werken.... Het is geen probleem om eerst even het tankje op te warmen.
Loont het de moeite om ipv het coleman mengsel Primus Powergas te gaan kopen? En van die heatpacks om het blik voor te verwarmen?

Wouter
 
Zo'n heatpack van ruby-tec kost niet zoveel. Altijd wel handig om er een voor nood bij je te hebben als je je blik niet warm krijgt mbv. lichaamswarmte. In geen geval je blik boven een benzinebrander verwarmen...

Er wordt ook gewaarschuwd tegen het gebruik van een windscherm strak om je brander en tank heen om je tankje warm te houden. Dat kan namelijk wel eens te heet worden.

Qua mengsel zou ik iets nemen van 60% butaan en 40% propaan. 70/30 kan ook nog maar het kan goed zijn dat je dan maar 1/3 van je blikje kan gebruiken.
 
In het ergste geval kan je altijd
>nog de tank mee in je slaapzak nemen of opwarmen onder je
>kleding. Ook een heatpack (zo'n schijf met een metalen
>klikdingetje) kan je temperatuur opschroeven. Je kan het
>vanavond eventueel thuis proberen, want volgens mij vriest het
>zo'n 8 graden :)


Die heatpacks werken perfect en kosten maar rond de 5 euro tegenwoordig. Maar vergeet niet om hem op tijd weer te reactiveren door 'm een minuut of 10 mee te laten koken.

Verder wens ik je sterkte met de brander op zich: ik heb er 2 gehad maar bij beiden brak het schroefje waarmee de 3 pannensteuntjes boven op de kop vast zitten af met een onbruikbare instabiele brander tot gevolg. Verder een erg leuk ding hoor, maar mist een stukje degelijkheid wat broodnodig is als je met koude vingers zit te rommelen.



Yr DDraig Goch

Rob Plas
http://www.twenot-forums.nl
 
Toevallig zag ik afgelopen week op een van de Discovery zenders klimmers die de Mount Everest beklommen ook koken op Primus Powergas. Als zelfs zij deze brandstof mee durven nemen op zo'n beklimming, dan zal het toch wel moeten werken bij temperaturen onder 0.

Saskia
 
Ik heb de beste resultaten gehad met het Primus powergas, het 4 seizoenen gas van Primus.
Ook bij temperaturen rond -5 / -10.

Wat ik wel doe is een oprolbaar alluminium windscherm strak om pan en brander-gasblik zetten om de warmte van de brander ook naar het blikje te brengen. Ik heb een brandertje waarbij de branderkop op het tankje geschroeft wordt. Te heet word dat echt niet bij buitentemperaturen onder 0. Het gasblikje zet ik op een dun houten plankje van plex. Voor stabiliteit en isolatie.
Gastankje snachts mee in de slaapzak. Overdag kan je het blikje ook in je jas ( binnenkant ) mee dragen. Voor gebruik even flink schudden.

Maar een benzinebrander is bij lage temperaturen altijd beter.

grt, Peter
 
Als je die techtalk had gelezen van Woubier had je gelezen dat er op grootte hoogte minder luchtdruk aanwezig is zodat gas makkelijker kan uitstromen. Hoe kouder hoe minder gasdruk in het blik maar hoe hoger hoe ook minder buitenluchtdruk. Dat heft elkaar dus een beetje op.... Maar blijf je laag dan heb je juist nadeel van de hoge buitenluchtdruk bij koude.
 
Ik zou het niet durven zo'n windschermpje strak om het blik en pan. Ben bang dat ik toch een beetje bang ben voor rond vliegend blik. :(
 
Allen bedankt voor jullie bijdrage. Ik heb zojuist power gas en heatpacks aangeschaft dus ik hoop dat het zo moet gaan lukken. Windscherm eromheen doe ik alleen als het echt niet anders gaat want ik wil geen home made vuurwerk creëren... Ik laat wel weten hoe het ging!

groetjes,
Wouter
 
>Je heb evt al zoveel in de slaapzak: waterfles, toestellen met
>batterijen etc etc.

Je bergschoenen tegen bevriezing, en je natte kleding natuurlijk, en... :)

grtz
Henk - heeft alleen zichzelf in de slaapzak...
 
Steun Hiking-site.nl door aankopen te doen via de volgende links (een kleine commissie op aankopen zijn de verdiensten):


een windscherm kan wel hoor, maar gewoon aan een zijde open laten dus niet geheel om het blik en pan.
 

banner 468x60
Beleef jij plezier aan Hiking-site.nl?
Overweeg dan een (eventueel maandelijkse) vrijwillige donatie te doen via onderstaande knop:


Steun Hiking-site.nl door aankopen te doen via de volgende links (een kleine commissie op aankopen zijn de verdiensten):

Hardloop
banner 468x60
Bovenaan